Haberler MEVZUAT Haberleri Katener (Yüksek Gerilim) Hatları
01 Haziran 2019 Cumartesi 00:56 | Son Güncelleme: 18.07.2019 00:51
Katener (Yüksek Gerilim) Hatları
Katener (Yüksek Gerilim) Hatları

Elektrikli vasıtalara her türlü iklim ve çevre şartlarında, demiryolunun çeşitli geometrik şekillerinde, seçilmiş azami hızda kesintisiz, lokomotiflerin akım alıcı pantografında ve kontak telinde aşınmayı en aza indiren, can ve mal emniyetine zarar vermeden elektrikli vasıtalara elektrik enerjisi sağlayan elektrikli cer hava hatlarıdır.
Bu sistem taşıyıcı iletkenin geometrik şeklinden dolayı kısaca katener olarak adlandırılmaktadır.

* Katener Telleri ;
• Bir taşıyıcı iletken (Portör Teli)
• Bir kontak teli (Seyir Teli)
• Kontak telinin taşıyıcı iletkene asılmasını sağlayan pandüller
• Diğer irtibat telleri‘nden meydana gelmektedir.
* Katener iletkenlerini taşıyan direkler ve konsol donanımları
* Topraklama, işaretli uyarılar, yükseklik sınırlama portalları vs.gibi koruma teçhizatlarıdır.

Besleme Merkezleri
Havai hat kontak sistemine enerji sağlayan merkezlerdir. Bu merkezler lokomotiflerin kullandığı akım çeşidine göre özel santraller, doğrultucu merkezler veya endüstriyel frekanslı “Transformatör Merkezleri”dir.

Cer Postaları
Havai hat kontak sisteminin işletilmesi sırasında gerekebilecek elektriksel manevraları yapacak postalardır.

Enerji Nakil Hatları
Besleme Merkezlerine enerji sağlayan enerji hatlarıdır.

Telekomand (Uzaktan Kumanda) Sistemi
Bütün sistemin bir merkezden (telekomand merkezi) kontrol ve kumandası için uzaktan kumanda tesisleridir.

Muhabere Sistemi
Sadece elektrifikasyon sabit tesislerinin işletilmesi ve bakımında kullanılmak üzere tesis edilen muhabere sistemidir.

Katener Yapısal Türleri
Elektrikli cerde dönüş akım yolu ray-toprak devresidir. Bu bütün katener sistemlerinde
aynıdır. Aşağıdaki sistemlere bakıldığında katener sistemlerinin hıza bağlı olarak değiştiği
görülmektedir. Hız arttıkça tesisin yapısı daha komplike hale gelmektedir.
Tramvay Kateneri Max Hız * 30 km/saat
Λ Halatlı Katener Max Hız * 90 km/saat
Basit Katener Max Hız * 120 km/saat
Y Halatlı Basit Katener Max Hız * 160 km/saat
Kompound Katener Max Hız * 180 km/saat

Bugüne Kadar Uygulanmış Elektrikli Cer Akım Türleri
* 750 V DC * Metro hatlarında kullanılan akım türü.
* 1500 V DC * Çoğu ülkelerde terkedilmiştir.
* 3000 V DC * Çoğu ülkelerde terkedilmiştir.
* 15 KV 16 2/3 Hz AC * İskandinav ülkelerinde kullanılan akım türü.
* 25 KV 50-60 Hz AC * Genellikle tercih edilir.
* 25 KV–50 Hz AC * Ülkemizde kullanılan akım türü.
* 50 KV 50–60 Hz AC * Ağır yük nakliyatlarının yapıldığı hatlarda kullanılır.

1. Toprak teli klemensi tesbit demiri
2. Toprak teli klemensi

3. Hoban bağlantı tiji
4. Hoban izalatörü
5. Hoban tüpü
6. Kelepçe
7. Konsol ayağı bağlantı demiri
8. Tüp konsol için ayak
9. Hareketli parça
10. Konsol izalatörü
11. Konsol borusu
12. Tüp konsol üzerine antibalansan bağlantısı
13. Antibalansan tüpü
14. Kancalı rapel tutucu
15. Rapel kolu
16. Antivan
17. Delikli hoban tiji
18. Kroşeli portör kepçesi
19. Halkalı kelepçe
20. Portör için kroşeli askı pensi
21. Seyir teli pensi
22. Tutucu pandül
23. Hareketli pandül
24. Antibalansan tüp için kolye
25. 10 luk etriye
26. Seyirteli
27. Portör
28. Toprak teli

Seyir Teli
Elektrolit sert bakırdan yapılmış olup kesiti katenerden akan akıma göre değişir. Örnek: 107 mm2. Metresinin ağırlığı 950 g olup iletkenliği %98’dir. Bu telin çapı 12.24 mm dir.Uzunluğuna iki kanalı vardır. Pantografın darbesiz sürtmesi için alt kısmı serbest bırakılmak suretiyle pandüllerin tesbiti mümkündür. Cer kopma yükü 3905 kg’dır.

Portör Teli
65 mm2 kesitli bronzdan(bakır ve kalay karışımı) oluşan bu iletken 15/10 mm 37 telden meydana gelmiştir. Etalon bakırınkine oranla %60 iletkenliktedir. Merkezi bir tel ve öz tarafında sol helezonvari sarılmış 6 telli birinci tabaka, bunun üstüne aksi yönde 12 tel sarılmıştır.Son olarak da birinci tabaka ile aynı yönde sarılmak suretiyle tel oluşturulmuştur. Dış çapı 10.5 mm, cer kopma yükü 4300 kg’dır. Metresinin ağırlığı 600 g dır.

Pandül
F5 lik sert bakırdan veya örgülü bakırdan yapılan seyir telinin portöre asılmasını sağlayan bir tel çeşididir. Görevi seyir telinin fleşsiz olarak asılmasını sağlamaktır. İki pandül arasında en uzun mesafe 9 m’dir. 9 metreyi geçen açıklıklarda seyir teli fleş yapar.

Emplantasyon: Direk ekseni ile direğe en yakın ray mantarı arasında mesafedir.

Seyir Teli Yüksekliği : Ray mantarı ile seyir teli arasındaki mesafedir.

Sistem Yüksekliği : Seyir teli ile portör arasındaki mesafedir.

Dezeksman : Seyir telinin yol ekseninden kaçırılmasıdır.

Gömülme Miktarı : Direğin temel içinde kalan miktarıdır.

E Değeri : Kırmızı kodla temel üstü arasındaki mesafedir.

Dever : Kurpta iki ray arasındaki kod farkıdır.

Açıklık : İki direk arasındaki mesafedir.

Katener Direkleri
TCDD‘de beton ve demir olmak üzere iki direk tipi kullanılmaktadır. Ekonomik, daha dayanıklı ve bakım masrafının az olması nedeniyle beton direk kullanılır.

Direk Temeli
Direklerin arazide dik olarak durmasını sağlayan betondan yapılmış yapıdır. Arazi şartlarına göre hacimleri , şekilleri ve tipleri değişir.

Dezeksman (Eksen Kaçıklığı)

Aliyman’da (Düz yolda )
Seyir teli düz yolda daima yol ekseninde kalırsa pantografın kömürü aynı yerden aşınacaktır. Bu kısımdaki aşınma ve yıpranma çok hızlı olacak ve kömürün şekli değişecektir. Bu şekilde de pantografın çektiği akımın şekli bozulacaktır.Bu mahsuru kaldırmak maksadıyla seyir teli her direkte yol ekseninden kaçırılır. Kaçıklık alternatif olarak yol ekseninin her iki tarafına yapılır.Fakat daima aynı miktardadır. ( 1600 mm lik pantografta 200 mm, 1950 mm’lik pantografta 400 mm)



Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.